धादिङ । प्रत्येक हप्ताको शनिबार साँझको ५ बज्न नपाउँदै धादिङबेसीको पशुपति मन्दिर परिसरमा एउटा सुन्दर दृश्य देखिन थाल्छ। आधुनिक कपडामा सजिएका, तर घाँटीमा रुद्राक्षको माला र काँधमा ‘हरेराम’ लेखिएको सल ओढेका युवाहरू थरीथरीका बाजागाजासहित मन्दिरमा भेला हुन्छन्। उनीहरू भुइँमा म्याट ओछ्याएर खैजडी, मादल र मुजुराको तालमा मज्जाले भजन गाउन र झुम्न थाल्छन्। “मुखमा राम हातमा काम, वैकुण्ठको बाटो, धर्म होला ओठमा लिए, हरि अरु साटो…” भन्दै युवाहरूले गाएको भजनले मन्दिर वरपरको वातावरण नै संगीतमय र पवित्र बनाउँछ।

यो परिवर्तन केवल धादिङबेसीमा मात्र होइन, अचेल नेपालभरिका युवाहरूमाझ एउटा नयाँ र सकारात्मक लहरका रूपमा फैलिरहेको छ।

अहिले हाम्रो समाज निकै तीव्र गतिमा बदलिरहेको छ। प्रविधिको विकास, सामाजिक सञ्जालको बढ्दो प्रयोग र आधुनिक जीवनशैलीका कारण मानिसहरू बाहिरी रूपमा त आधुनिक बनेका छन्, तर भित्रभित्रै उनीहरू आफ्नो संस्कार, संस्कृति र पुराना मूल्य-मान्यताहरू बिर्सँदै गइरहेका छन्।

विशेषगरी आजको युवापुस्तामा देखिने एक्लोपन, सामाजिक सञ्जालको लत, परिवारसँगको दूरी र निराशाले धेरैलाई चिन्तित बनाइरहेका बेला ‘MRR’ नामको एउटा अभियानले साँस्कृतिक जागरणमा नयाँ पन ल्याएको हो ।

२०८३ वैशाख ५ गतेबाट औपचारिक रूपमा सुरु भएको यो अभियान अहिले धादिङका साथै बुटवल, चितवन, पोखरा लगायत देशका धेरै जिल्लाहरूमा  फैलिएको छ । फेसबुकको एउटा सामान्य ग्रुपबाट सुरु भएको यो यात्रा आज युवाहरूलाई आफ्नो संस्कृति र राम्रो संस्कार सिकाउने एउटा ठूलो माध्यम बनेको छ।

इन्टरनेट र सामाजिक सञ्जालमा अचेल धेरैजसो नकारात्मक र नराम्रा कुराहरू भाइरल भइरहेका बेला, MRR ले युवाहरूलाई सहि बाटो देखाउन त्यही प्रविधिलाई प्रयोग गर्‍यो। अनलाइनमा सुरु भएको सकारात्मक कुराकानी र आत्म-अनुशासनको बहस बिस्तारै गाउँ-सहरका मन्दिरहरूमा भजन, सत्सङ्ग र सामाजिक कामको रूपमा देखिन थालेको हो।

यो अभियानको सबैभन्दा राम्रो पक्ष नै यसमा युवाहरूको ठूलो सहभागिता हुनु हो। हाम्रो समाजमा ‘आधुनिक पुस्ता धर्म-कर्ममा लाग्दैनन्’ भन्ने एउटा सोचाइ छ, तर यो अभियानले त्यसलाई गलत साबित गरिदिएको छ।

उच्च शिक्षा पढ्दै गरेका, विभिन्न पेशा र व्यवसायमा लागेका आधुनिक युवाहरू स्वस्फूर्त रूपमा मन्दिरमा आएर भजन गाउने, आध्यात्मिक कुराहरू सुन्ने र आफ्नो जीवनलाई कसरी असल बनाउने भनेर छलफल गरिरहेका भेटिन्छन्। यो केवल पूजापाठ मात्र होइन, युवाहरूले आफ्नो पहिचान र संस्कृतिलाई फेरि नजिकबाट चिन्न खोजेको एउटा प्रयास पनि भएको साहित्यकार डा. नविन बन्धु पहाडीको बुझाई छ ।

यो अभियानमा कोही पनि कुनै राजनीतिक फाइदा वा पैसाका लागि आएका होइनन्। युवाहरू आफैँ उत्प्रेरित भएर यसमा जोडिएका छन् र अरूलाई पनि राम्रो काम गर्न हौसला दिइरहेका छन्। यसले मानिसलाई केवल पैसा कमाएर सफल हुन मात्र होइन, परिवारलाई सम्मान गर्ने र समाजप्रति जिम्मेवार बन्ने एउटा असल मानिस हुन सिकाइरहेको अभियानका सदस्य मनिष दुवाडी बताउनहुन्छ ।

नेपाल हजारौँ वर्ष पुरानो वैदिक सभ्यता र संस्कृतिको धनी देश हो। तर पश्चिमा जीवनशैलीको देखासिखी गर्दा धेरै युवाहरू आफ्नो जगबाट टाढा भइसकेका थिए। यस्तो अवस्थामा उत्तम बराल जस्ता मार्गदर्शकहरूले युवाहरूलाई उनीहरूकै आधुनिक भाषामा संस्कार र जीवन जिउने कला सिकाइरहनुभएको छ। यहाँ धर्मलाई अन्धविश्वासका रूपमा होइन, जीवनलाई सुखी र शान्त बनाउने विज्ञानका रूपमा बुझाउन लागि परेको साहित्यकार डा. पहाडीको भनाई छ ।

डा. पहाडीका अनुसार संसारभरि नै मानिसहरू मानसिक तनाव र नैतिक संकटबाट गुज्रिरहेका छन्। नेपालमा पनि परिवारहरू छुट्टिँदै जाने र युवाहरू कुलतमा फस्ने जस्ता समस्या बढ्दो छ। यस्तो बेला MRR अभियानले युवाहरूलाई अधिकारभन्दा पहिले आफ्नो कर्तव्य सम्झन र भोगविलासभन्दा पहिले मानसिक शान्तिलाई जोड दिन सिकाइरहेको छ।

त्यसैले, यो केवल एउका फेसबुक ग्रुप वा भजन गाउने टोली मात्र होइन, यो त नेपाली समाजमा युवाहरूको नेतृत्वमा भइरहेको एउटा सुन्दर सांस्कृतिक पुनर्जागरण हो। जब युवाहरू आफैँ आफ्नो संस्कारमा गर्व गर्न थाल्छन्, तब समाजको भविष्य पक्कै पनि उज्यालो हुने डा. पहाडी बताउनुहुन्छ ।