काठमाडौं, २६ भदौ – जेनजी आन्दोलनको अव्यवस्थाबीच देशभरका कारागारहरू लगभग खाली हुँदै गएका छन्। नेपाल प्रहरीले दिएको तथ्यांकअनुसार अहिलेसम्म १३ हजार ५७२ कैदीबन्दी फरार भइसकेका छन्। साथै, विभिन्न मुद्दामा थुनामा रहेका ५६० जना अभियुक्त पनि हिरासतबाट भागेका छन्।

जेल प्रशासन नियन्त्रणबाहिर

कारागार व्यवस्थापन विभागका अनुसार हाल देशभर २८ हजार ९०२ कैदीबन्दी रहेका थिए। तर, लामो समयदेखि क्षमता भन्दा दोब्बर–तेब्बर कैदी राखिँदा सुरक्षा चुनौती बढेको थियो। विभागका एक अधिकारीका अनुसार, “कतिपय कारागार नियन्त्रणबाहिर गएर मात्रै यस्तो अवस्था आएको हो।”

लामिछाने प्रकरणपछि लहर

सहकारी ठगी प्रकरणमा पुर्पक्षका लागि थुनामा रहेका राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का सभापति रवि लामिछाने मंगलबार समर्थकहरूले नख्खु कारागारबाट निकालेपछि देशभर कैदीहरू बाहिरिन थालेका हुन्। लामिछानेलाई छुटाएपछि “कानून सबैका लागि एउटै हो” भन्दै अन्य जेलहरूमा पनि कैदीहरू स्वतः बाहिर निस्केका थिए।

 सुन्धारा सेन्ट्रल जेलदेखि ग्रामीण कारागारसम्म

देशकै पुरानो सुन्धारा सेन्ट्रल जेल मंगलबार रातिसम्म खाली भएको थियो। त्यस्तै, झापा, नुवाकोटजस्ता केही कारागार भने अझै नियन्त्रणमा रहेको विभागले जनाएको छ।

 उच्च प्रोफाइल कैदीसमेत फरार

फरार हुनेमा पूर्वउपप्रधानमन्त्री टोपबहादुर रायमाझी र पूर्वगृहमन्त्री टेकनारायण पाण्डे (भुटानी शरणार्थी प्रकरणमा थुनामा रहेका) पनि परेका छन्। उनीहरूलाई फर्कन आग्रह गरिए पनि हालसम्म नभएको बताइएको छ।

सेनाको नियन्त्रण र फिर्ती

नेपाली सेनाले बुधबारदेखि नियन्त्रण लिन थालेको छ। सेनाले डडेलधुरा कारागारबाट भागेका २६ कैदी पक्राउ गरेको छ। कञ्चनपुरमा ४७९ कैदीमध्ये राति आक्रमणपछि सयौँ भागे पनि हालसम्म २१ जना स्वेच्छाले फर्किएका छन्।

झडप र तनाव

डिल्लीबजार कारागारमा कैदी–सुरक्षाकर्मीबीच झडप भएको थियो। त्यहाँका केही भाग्ने कोसिस गर्ने कैदीलाई स्थानीयले नै समातेर भित्रै राखेका थिए। त्यसपछि सेनाले नियन्त्रण लिएर कैदीहरूलाई सेन्ट्रल जेल सारिएको छ।

 निष्कर्ष

अचानक खुलेका जेलहरूले मुलुकमा ठूलो सुरक्षा चुनौती खडा गरेको छ। कतिपय कैदी आचरण राम्रो भएकाले कारागारमै रहेका छन् भने धेरैजना योजनाबद्ध रूपमा भागेका छन्। अहिले सेनाले देशभर फरार कैदीहरूलाई खोजी कार्य तीव्र पारेको छ।