काठमाडौँ,१ असार । गर्मी मौसमको सुरुवातसँगै धेरै मानिसहरूमा पाचन प्रणालीसँग सम्बन्धित समस्याहरू बढ्ने गरेको पाईन्छ । अत्यधिक गर्मी र सापेक्षित आर्द्रताका कारण शरीरको मेटाबोलिज्ममा आउने परिवर्तनले गर्दा धेरैलाई पेट फुल्ने , ग्यास जम्ने र पेट भारी हुने जस्ता असुविधा हुने गर्छ।

चिकित्सकहरूका अनुसार खानपानमा निकै सजकता अपनाउँदा समेत देखिने यस्तो समस्याबाट राहत पाउन जथाभावी औषधिको सेवन गर्नुभन्दा भान्सामा उपलब्ध प्राकृतिक सामग्रीहरूको प्रयोग बढी प्रभावकारी र सुरक्षित हुन सक्छ। गर्मीयाममा पेटलाई स्वस्थ र हलुका राख्न निम्न ६ वटा घरेलु उपायहरू निकै उपयोगी मानिन्छन्:

१. सौंफको पानी:

सौंफमा पाइने तेलले पाचन प्रक्रियालाई सहज बनाउँछ। एक चम्चा सौंफलाई रातभरि एक गिलास पानीमा भिजाउने र बिहान खाली पेटमा उक्त पानी पिउनाले ग्यास र पेट फुल्ने समस्यामा तत्काल राहत मिल्छ।

२. अदुवा र कागतीको रस:

अदुवामा ‘जिन्जरोल’ नामक तत्व हुन्छ जसले पाचन इन्जाइमहरूलाई सक्रिय बनाउँछ। अदुवाको ताजा रसमा थोरै कागतीको रस मिसाएर सेवन गर्दा पेटमा जमेको ग्यास बाहिर निस्कन मद्दत पुग्छ।

३. मोहीको सेवन:

गर्मीका लागि मोही अमृत समान मानिन्छ। मोहीमा थोरै हिंग र भुटेको अजवाइन मिसाएर पिउनाले पेटलाई शीतलता प्रदान गर्नुका साथै अपचको समस्या समाधान गर्छ। यसले प्रोबायोटिक्सको काम गरी आन्द्रालाई स्वस्थ राख्छ।

४. पुदिनाको चिया:

पुदिनाले ग्यास्ट्रिक मांसपेशीहरूलाई आराम दिने काम गर्छ। पुदिनाको केही ताजा पातहरूलाई पानीमा उमालेर बनाइएको चिया वा पुदिनाको रस सेवन गर्दा पेट फुल्ने र भारी हुने समस्या कम हुन्छ।

५. मनतातो कागती र मह:

बिहान सबेरै मनतातो पानीमा आधा कागती र एक चम्चा मह मिसाएर पिउने बानीले शरीरको मेटाबोलिज्मलाई बलियो बनाउँछ। यसले शरीरका विषाक्त पदार्थ बाहिर निकाली ग्यासको समस्यालाई निर्मूल पार्न सहयोग गर्छ।

६. केरा र दहीको मिश्रण:

दिउँसोको खाजामा केरा र दही खानु पाचनका लागि निकै लाभदायक हुन्छ। दहीमा हुने स्वस्थ ब्याक्टेरिया र केरामा हुने पोटासियमले पेटको अम्लीयपनलाई सन्तुलनमा राख्छ र पाचन प्रक्रियालाई चुस्त बनाउँछ।

यी प्राकृतिक र सरल उपायहरूको नियमित प्रयोगले औषधि बिना नै गर्मीयाममा पेटलाई स्वस्थ र हलुका राख्न सकिन्छ। यद्यपि, समस्या जटिल भएमा वा लामो समयसम्म निको नभएमा स्वास्थ्यकर्मीको सल्लाह लिनु आवश्यक हुन्छ।